جشن سده

جشن سده

جشن سده از جشن های ایرانی است که بیش از هزاران سال قدمت دارد و از قدیمی ترین جشن های ایرانی به شمار می رود . جسن سده حتی قدیمی تر از نوروز است . این جشن برای پیدایش آتش در نظر گرفته شده . 

شاهنامه فردوسی 

بر اساس داستان های شاهنامه هوشنگ شاه یکی از شاه های ایرانی به هنگام شکار با ماری بزرگ روبه رو می شود . هوشنگ شاه به سمت مار سنگی پرتاب میکند . که این سنگ به سنگی دیگر برخورد میکند و باعث جرقه میشود و بوته خشکی که اونجا بود آتش  می گیرد . 

ایرانیان از اون زمان تا حالا از آن آتش پاسداری میکنند . و هر سال با روشن کردن آتش و جشن گرفتن به دور آتش جشن سده را برگزار می کنند . 

این جشن در سال ۱۳۹۱ در فهرست میراث معنوی ایران و در بهمن ۱۳۹۸ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس ایران ثبت شد .

واژه سده به چه معناس 

دانشمندان نام سده را گرفته‌شده از صد می‌دانند ابوریحان بیرونی می‌نویسد: «سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیر بابکان است و در علت و سبب این جشن گفته‌اند که هرگاه روزها و شب‌ها را جداگانه بشمارند، میان آن و آخر سال عدد صد بدست می‌آید و برخی گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث -پدر نخستین- درست صدتن شدند و یکی از خود را بر همه پادشاه گردانیدند و برخی برآنند که در این روز فرزندان مشی و مشیانه به صد رسیدند و نیز آمده: “شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید. 

دیدگاه تاریخ 

داستان پدیدآمدن آتش و بنیاد نهادن جشن سده در شاهنامه بدین گونه آمده‌است که هوشنگ با چند تن از نزدیکان از کوه می‌گذشتند که مار سیاهی نمودار شد؛ هوشنگ سنگ بزرگی برداشت و به سوی آن پرتاب کرد؛ سنگ به کوه برخورد کرد و آتش از برخورد سنگ‌ها برخاست. به گفته فردوسی:

برآمد به سنگ گران‌سنگ خرد هم آن و هم این سنگ گردید خرد
فروغی پدید آمد از هر دو سنگ دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ
جهاندار پیش جهان آفرین نیایش همی کرد و خواند آفرین
که اورا فروغی چنین هدیه داد همین آتش آن گاه قبله نهاد
یکی جشن کرد آنشب و باده خورد سده نام آن جشن فرخنده کرد          

آیین های جشن سده 

در جشن سده مرد با جمع شدن دور آتش که هیزم های آنهارا خود مردم جمع آوری کردن در مرکز شهر یا روستا یا محله قرار می دهند دور آن جمع خواهند شد .  این جشن همیشه به شکل دسته‌جمعی و با گردهمایی همه مردمان شهر و محله و روستا در یک‌جا و با برپایی یک آتش بزرگ برگزار می‌شده‌است . این جشن در تقویم جدید زرتشتیان مصادف با مهر روز از بهمن‌ماه شده حال آنکه ابوریحان بیرونی و دیگر منابع آنرا آبان روز گزارش کرده‌اند.
farzinnn3
ارسال دیدگاه